Welkom bij Barbara Driessen

Welkom bij Barbara Driessen

Verslag van de Lezing in de stadsschouwburg van Middelburg - DROMEN OM WAKKER TE WORDEN

Aan het begin van deze zonnige ochtend heet Nico Dekkers, de voorzitter van De Spirituele Sociëteit Zeeland, alle aanwezigen hartelijk welkom. In het bijzonder geldt dat vandaag voor Barbara Driessen, die ons alles wat we over dromen willen weten, komt vertellen.

Barbara Driessen is een autoriteit op het gebied van dromen. Zij is schrijfster, psycho¬therapeute en columniste. Zij schreef o.a. De helende kracht van het medicijnwiel en Beelden als wegwijzer. Ook is ze de auteur van het Onkruid-college: Vrouw en kracht. Haar laatst verschenen boek draagt de titel: Dromen als inwijdingsweg. Zij heeft een eigen praktijk en begeleidt mensen individueel en in groepen in hun veranderingsproces.

Dromen staan heel dicht bij ons. We hebben er allemaal iedere nacht mee te maken. Daarom hebben dit onderwerp nu weer op het programma staan, zegt Nico en hij geeft Barbara het woord.

Barbara begint met de veronderstelling, dat er vast wel mensen onder de aanwezigen zijn die zeggen dat ze nooit dromen. Dat is niet waar, legt ze uit. Je droomt allemaal wel zo’n zeven keer iedere nacht en als je denkt dat je niet gedroomd hebt, dan ben je je dromen vergeten. Zelf is ze haar dromen vanaf haar 6e gaan opschrijven. Haar dromen werden haar beste vriendjes. De droombeelden zijn de beste therapeut voor jezelf en er hangt geen prijskaartje aan. Dat zijn goede redenen om aandacht aan je dromen te besteden.

Wat zijn dromen? Allemaal prikkels vanuit de dagwerkelijkheid. Tijdens ons leven overdag krijgen we heel veel prikkels binnen, als een soort foto’s op een rolletje. s Nachts ontwik¬kelen we dat rolletje. Om rustig te kunnen slapen is het raadzaam om twee uur voordien geen of weinig prikkels meer te krijgen. Dromen vormen het projectiescherm van de geest.

Als je heel rustig leeft sta je open voor de spirituele dromen. Dat wat je bent en hoe je leeft daar droom je over; het vertelt je iets over jezelf. Ouders en kinderen, broers en zussen kunnen daardoor soms dezelfde dromen dromen, of elkaars droom afmaken.


Slaapfases
Er zijn 5 slaapfases te onderscheiden.

1e fase: De spieren zijn eerst nog gespannen, maar we komen in deze fase tot ontspanning.

2e fase: Lichte slaap. Je neemt nog wel waar, wat er buiten jezelf gebeurt, maar reageert er meestal niet op.

3e fase: Dieper wegzakken. Je reageert bijvoorbeeld ook niet meer als je naam geroepen wordt.

4e fase: Verwerkingsfase. De eerste droom is een dagrest verwerker. In 76 woorden (blijkt uit onderzoek) komt je dag langs. Het beeld wat je ziet komt overeen met de feiten. Dit in tegenstelling tot een REM-droom, waarin een beeld een symbolische betekenis heeft.

5e fase: REM-fase. REM staat voor rapid eye movement. In deze slaapfase knipperen je oogbollen, doordat je ogen als het ware de droomgebeurtenis volgen. Deze droomfase duurt ongeveer gemiddeld 15 minu¬ten. Dit is de fase waarin de grote dromen komen.


Als je met je dromen gaat werken, zul je merken dat je in een veelheid van informatie belandt en dat er veel soorten dromen zijn. Daardoor kan het soms moeilijk zijn om je droom te duiden. Het is echter een stuk eenvoudiger om via de ganzenbordmethode die ik bedacht en in mijn praktijk toepas, een indeling te maken. Deze indeling bestaat uit zeven soorten dromen die corresponderen met de betekenis van de afbeelding op het ganzenbord en ziet er als volgt uit.

Brugdromen.
Zij zeggen iets over een overbruggingsperiode waarin je in een nieuwe situatie komt. Je moet van de ene naar de andere kant. Dit zijn de statische dromen waarin veel gebouwen, zalen, kerken en stations voorkomen en zij hebben vooral met het element aarde te maken. Ze hebben een brugfunctie. Ze horen bij de brug. Ze laten je zien dat de toestand niet statisch is. Maar dat er wel gehandeld dient te worden om aan de andere kant te komen.

Herbergdromen.
In deze dromen is veel communicatie, misverstand, beweging, communicatiestoornis en de poging tot het leggen van contacten. Deze dromen zijn meestal heel levendig en vol beweging. Hierbij hoort het element water.

Putdromen.
In deze dromen komen niet veel mensen voor en de mensen die er in voorkomen laten je aan je lot over. Alle benauwende dromen waarbij je het gevoel hebt er niet uit te komen horen bij de putfase. Dit zijn ook de claustrofobische dromen waarin je bijna stikt en op dat verstikkende moment wakker schrikt.

Doolhofdromen.
Hierbij raken we de weg kwijt. We dromen over treinen missen, bagage missen en over dat wat we allemaal dreigen kwijt te raken. Ook de verkeerde kleding aan hebben in situaties waar het er wel op aan komt. Of juist helemaal naakt dolen we rond in de doolhofdroom.

Gevangenisdromen.
Dit zijn achtervolgingsdromen waarbij je geen kant op kunt. Deze dromen werken verlammend want je kunt in de droom alleen maar als vastgenageld blijven zitten. Je zit in een situatie waarin je denkt geen kant op te kunnen.

Dromen over de dood.
Dit zijn dromen die een nieuwe levensfase aankondigen en die zeggen dat het oude heeft afgedaan. Het zijn boodschappers die zeggen dat het tijd wordt om iets nieuws te beginnen. Maar daarvoor moet je jezelf de tijd geven om het oude los te kunnen laten. Soms neem je niet genoeg tijd voor een rouwproces.

Overwinningsdromen.
Vliegdromen, overzichtsdromen en dromen over helden horen bij de overwinningsfase. Het zijn genotdromen waaruit je eigenlijk niet wakker wilt worden. Ze geven je een gevoel van uniek te zijn.


Over de methode: Deze methode werkt concreet omdat het je meteen duidelijk wordt of het in de droom om een mentale, emotionele of spirituele benadering gaat. Bij bepaalde levensfasen komen sommige droomsoorten meer voor dan andere. Ik maak hierbij weer een verdeling in de 7-jaren-fasen. Natuurlijk is het niet zo dat de dromen zijn voorbehouden aan de leeftijdsfasen, maar in de genoemde leeftijden komt het beschreven soort droom meer voor als boodschapper.

Fase tot 7 jaar. In basisdromen bij kinderen zitten veel emoties zoals angst, vrees enz. voor concrete dingen. Er komen wilde dieren, wilde mensen en boze geesten in voor. Dit zijn de brugdromen.

Fase van 7- 14 jaar. Vertrouwensdromen, veiligheidsdromen en dromen over seksualiteit. Omdat in deze fase de genoemde thema’s erg in de belangstelling staan en ontwikkeld worden, zijn deze dromen ook vaak een voortvloeisel van ervaringen rondom veiligheid en seksualiteit overdag.

Fase van 14 - 21 jaar. Stoere dromen, prestatiedromen, faalangstige dromen. Deze fase heeft te maken met prestatiedrang en het iets net niet kunnen bereiken waardoor je in de put belandt. Presteren en faalangstig zijn hoort bij de serie putdromen.

Fase van 21 – 28 jaar. Doolhofdromen. In deze periode van het leven is men vaak zoekende naar een evenwicht tussen medeleven en medelijden. Belangstelling en onverschilligheid zullen elkaar afwisselen. Je bent regelmatig de weg kwijt, zoekende naar wat bij je past en wat je kunt achterlaten. Bagage verliezen in de droom komt veel voor.

Fase van 28 – 35 jaar. De gevangenis. In deze periode komt vaak de confrontatie met creativiteit. Hoe vindingrijk ben je? Vind je oplossingen of maak je problemen? Zet je jezelf gevangen? Hoe geef je vorm aan je behoefte om anders te zijn, om uniek te zijn?

Fase van 35 – 42 jaar. De dood. Dromen over verlies, overleden vrienden en familieleden, dromen over sterven en begrafenissen en dromen over levensbedreigende ziekten zijn kenmerkend voor deze fase. Ook dromen waarin haren en tanden uitvallen worden tot deze groep gerekend.

Fase van 42 – 49 jaar. De overwinningsdromen waarin je zegeviert en jezelf ver boven de problemen uit voelt stijgen, kunnen in deze zeven jaren een bemoediging zijn en je aansporen om de weg die je was ingeslagen, verder te gaan.


Symbolen in het ganzenbord en de Tarot die zijn gekoppeld aan een droomsoort. ;

Ganzenbord  Tarot  Droomsoort
 Brug  Lovers  Moraliserende dromen
 Herberg  Matigheid  Contactdromen
 Put  Toren  Trappen, liften
 Doolhof  Kluizenaar  Analystische en inzichtdromen
 Gevang  Gehangene  Achtervolgingsdromen
 Dood  Dood Verlies en verlatingsdromen
 Overwinningsdromen  Triomfwagen  Lucide dromen, vliegdromen en uittredingsdromen

Er zijn veel meer soorten dromen, ze zijn vrijwel allen in het schema zoals hierboven weergegeven is, onder te brengen. Meer hierover kun je vinden in mijn boek: Dromen als inwijdingsweg, uitgever Akasha.


Droom en tijd.
De totale cyclus van 5 fases duurt ongeveer 90 minuten. Als iemand je na ongeveer 45 minuten wakker maakt, zit je in een verwerkingsdroom. Na 90 minuten heb je dus net je REM-droom gehad en zou je die nog na kunnen vertellen. Deze 5 fases in de slaap herhalen zich. Als je een goede slaper bent, herinner je je alleen de dromen tussen 5 en 7 uur ’s morgens, omdat je dan het lichtst slaapt.

Droomgeschiedenis
Al in de bijbel en in oude geschriften zijn mensen bezig geweest met de betekenis van dromen. Het zijn altijd mysteries geweest. Ze vertellen ons waar we vandaan komen, waar we nu staan en waar we naar toe gaan. ;

Heel lang geleden waren de priesters de dromers. De slangen rondom hen in de tempel waren de bewakers van de dromen. De priesters waren bemiddelaars tussen de hemel en de gewone mensen.

In het westen werd zoveel waarde gehecht aan het intellect, dat het mysterie van de droom bewezen moest worden. Het mysterie werd een gevaar. De vrouwen hadden hun eigen manier van leven en stonden niet hoog in aanzien, maar hadden wel een eigenwaarde. Zij waren aanvankelijk degenen die de boodschap van de dromen doorgaven. Dat gebeurde meestal in achterkamertjes.;

Toen ook dat verboden werd, werden de vrouwen die zich daar nog wel mee bezig hielden heksen genoemd. Het maakte niet uit wat je wel of niet gedaan had: als men dacht dat je een heks was, was je dat ook en wachtte de brandstapel. Er was geen ontkomen aan.;

Het onderbewuste was iets engs. Alleen wat bewezen kon worden was echt. Denken stond bovenaan in het leven.;

Freud lette heel erg op zijn onderbewustzijn. Maar hij had er andere mensen voor nodig om dat naar de oppervlakte te halen. Hij koos daarvoor zijn nichtje uit, op wie hij verliefd was. De droomanalyses van hem zijn allemaal seksueel getint.

Zijn tijdgenoot, Jung, ging verder. Hij ontdekte dat er meer was, een soort collectief bewustzijn waar we geen weet van hebben. Hij noemde dat het collectieve onbewuste. We weten er allemaal dat er meer is tussen hemel en aarde en hebben daar een soort heimwee naar. We weten dat er een volmaakt iets is, dat verbroken werd toen we geboren werden. Het spirituele verlangen maakt deel uit van onszelf.

Jung werkte met archetypen: we bestaan uit allemaal verschillende ‘ikjes’. We hebben alles in onszelf, en hebben anderen nodig om dat wakker te roepen. Dat wat je in een ander irriteert, is precies datgene wat je in jezelf irriteert en waar je zelf aan zou moeten werken.

Droomsoorten
Om de vragen ‘Waar kom ik vandaan, waar ga ik heen, waar ben ik nu?’ te beantwoorden worden van oudsher orakelspelen gebruikt. Eén daarvan is het Tarot-kaartspel. Die kaarten hebben prachtige afbeeldingen die ooit ontstaan zijn uit optochten met praalwagens die het leven afbeeldden. Die beelden zijn een sortering van wat er zich in het leven afspeelt. Barbara Driessen heeft gezocht naar iets dat dichter bij ons stond en kwam uit bij het Ganzenbord. Dat is een levensspel en het heeft zeven symbolische plaatjes. Het laat ons alle fasen van het leven zien, alle inwijdingswegen die we te gaan hebben, alle punten waarop we elkaar herkennen en kunnen steunen. Zij heeft nu de dromen gesorteerd naar de zeven inwijdingsfasen die door de plaatjes van het Ganzenbord worden uitgebeeld. Dat levert de volgende indeling, die ik hierboven al in schema weergaf maar nog toelichten zal,

1. moraliserende dromen
Hier hoort het plaatje ‘brug’ bij. Deze dromen gaan over een ander niet kunnen bereiken, over ‘wat is goed, had ik het bij het rechte eind?’ Er komen wegen in voor, om aan te geven of je op de goede weg bent. Er komen ook veel gebouwen in voor, waar je zoekt naar de waarheid en naar herkenning. Als je in een stabiel gezin bent opgegroeid, staat een brug stevig op twee staanders en is er de ontmoeting in het midden. De gelijkwaardigheid is belangrijk.

2. contactdromen
Hier hoort het plaatje ‘herberg’ bij. Deze dromen gaan over ´hoor ik erbij´?. Een kind wil erbij horen, wil contact en doet daar veel voor. Een volwassene is kritischer. Verslavingen als roken, alcohol, drugs, seks, zijn tussen het 7e en 14e levensjaar ontwikkeld en hebben te maken met het erbij willen horen.

3. beknellende dromen
Hier hoort het plaatje ‘put’ bij. Deze dromen gaan over ‘hoe kom ik uit de put?’. Tussen je 14e en 21e jaar kiezen veel mensen ervoor om in de hulpverlening te gaan. Als je niet oppast geef je jezelf weg, omdat je veel geeft en er niks of weinig voor terug krijgt. Als volwassene duik je dan de zinloosheid in, krijg je een burn-out of raak je overspannen. Deze dromen gaan vaak over in de put zitten, knel zitten, in de lift zitten en er niet uit kunnen.

4. Keuzes maken, achtervolgd worden door ideeën en monsters.
Hier hoort het plaatje doolhof bij. Het zijn dikwijls achtervolgingsdromen of de weg kwijt zijn. Een achtervolgingsdroom kunnen we sturen. We kunnen stilstaan en ons omdraaien en de situatie omkeren. Dat is een bewuste keuze die we overdag al kunnen maken

5. Hier hoort het plaatje ‘gevangenis’ bij.
Deze dromen gaan over het gevoel van gevangen zitten. Ze gaan vaak over verkeerde bagage, het verkeerde perron, over iets kwijtraken. We moeten keuzes maken om vrij te zijn. Er zijn een scala aan mogelijkheden, maar we kunnen maar uit één of twee punten kiezen on verder te gaan.. .

6. verliesdromen
Hier hoort het plaatje de dood bij. Verliesdromen gaan over verliesverwerking. Voor ieder mens is dat anders, maar ze zijn vaak mooi en troostend. Door dit contact met de persoon die we verloren hebben kunnen we afscheid nemen. Iets kan achtergelaten worden, wat doorleefd is mogen we loslaten. Deze dromen komen als je eraan toe bent. Je moet iets eerst doorleven.

7. vliegdromen
Hier hoort het plaatje de overwinning bij. Vliegdromen gaan over overwinning. In eerste fase kom je 10 cm van de grond af. ´Ik kan vliegen, ik kan overal naar toe´. Vervolgens kun je zwemmen door de lucht, maar houdt wel contact. In de derde fase van deze dromen kun je naar buiten en je kunt landen waar je wilt. Deze dromen zeggen iets over het inzicht dat je verworven hebt, over de kwaliteiten die je nu in kunt gaan zetten voor anderen. Dat kan ook al in het klein, glimlachen naar iemand die je tegenkomt bijvoorbeeld?

Lucide of helderziende dromen
Naast de zeven droomtypen die verbonden zijn met levenslessen c.q. inwijdingsstappen zijn er nog de lucide of helderziende dromen. Deze dromen zijn alleen maar genieten. Ze lijken afkomstig van een soort spiritueel reisbureau. Deze dromen kun je pas goed hanteren, als je je boodschappen in je eerdere dromen goed begrepen hebt. Er zitten geen persoonlijke lessen meer in.

man/vrouw
De dromen van mannen en vrouwen verschillen. Vrouwen zijn over het algemeen meer communicatief dan mannen en hebben voelsprieten voor waar er geen harmonie is. Ze hebben niet alleen voelsprieten: vaak hebben ze ook nog een magneet. Ze worden daar naartoe getrokken waar hulp nodig is.

In de droom zoeken we vaak waar ons inzicht wordt gevraagd.

Een droom van een vrouw is vaak een bemiddelende droom. Het vrouwelijke bewustzijn werkt anders en de dromen zijn statisch, gaan in op het detail, het kleine. Mannen hebben dromen over overzicht, energie, besturing, computers. Zij vinden steeds het wiel uit, er zit beweging in, ze zijn dynamisch. Ze zoeken het overzicht.

Overigens hebben mannen ook voor een deel vrouwelijk en vrouwen voor een deel mannelijk bewustzijn. Het vult elkaar aan, we moeten het niet invullen voor elkaar. Het mannelijke en het vrouwe¬lijke bewustzijn completeren elkaar. Het gaat er niet om, dat een vrouw zonodig mannelijk gedrag moet vertonen. Maar een vrouw zou meer daadkracht moeten ontwikkelen; evenzo de man meer invoelend vermogen.

Indianen en Aboriginals
De indianen en de Aboriginals halen boodschappen uit hun dromen. Zij vinden, dat wij in de materie leven en dat materie een illusie is. De voorouders en de dromen, die ons met onze voorouders verbinden, zijn volgens hen veel belangrijker voor het bepalen van onze levensweg dan de materie. Zij vinden dat alles wat ooit was, in ons is, maar dat we de waarheid zijn vergeten. De materie staat tussen ons en de waarheid in.

Oude culturen hebben nooit afgeleerd om te luisteren naar elkaar, om zich te verbinden met elkaar. Er zijn ook groepen die elkaar hun kringdromen vertellen. Ze vragen elkaar hoe ze de dromen hebben beleefd en vragen zich af wat de boodschap voor de hele groep kan zijn. Met elkaar gaan ze daarmee aan het werk.

Het onderbewustzijn, dat ben je zelf. Als je dat deelt, dan kun je daar als hele groep wat mee. Er is dan geen agressie en geen autoriteit. Dromen vormen een afspiegeling van jezelf en de wereld waarin je leeft. Ze vertellen je iets over wat je zelf belangrijk vindt.

De Indiaanse kinderen maken zelf dromenvangers. Ze maken een zo mooi mogelijk web van touwtjes en veertjes. In het web zit ‘moeder spin’, die boze dromen vangt en goede dromen doorstuurt. Moeder spin is een symbool, vergelijkbaar met Sinterklaas. Als je erin gelooft werkt het, voor de kinderen werkt het. Een mooie dromenvanger, af en toe even luchten, aan de rechterkant van je bed hangen…het is een prima medicijn.

Hulpdieroefening
Dan doet Barbara een oefening met ons. We gaan ontspannen zitten, en mogen ons een dier voorstellen. Het dier hoeven we niet te verzinnen, dat komt vanzelf. En als het niet vanzelf komt, dan kies je een dier waarvan je zou willen dat het naar je toe kwam. Bedenk bij het dier dat naar je toekomt een eerste associatie (eng, lief, mak). Bedenk waar het dier zich goed bij voelt, waar het verdrietig van wordt, waarvoor het zou gaan vechten en wat het dier nodig heeft. Bestudeer het gedrag van het dier.

Vragen
De hulpdieroefening roept veel vragen op naar de betekenis van het dier dat is verschenen. Na de pauze zijn er ook persoonlijke vragen over dromen. Hier volgt nu een beknopte weergave van de niet persoonlijke elementen die aan de orde kwamen Het hulpdier zegt iets over je eigen situatie, over de manier waarop je daarmee omgaat. Het dier zal zolang bij je blijven als nodig is, en vervolgens zal er een ander dier komen dat bij je past. Als je het dier hebt geanalyseerd en je probeert iets te doen met de gegevens, dan duurt het even voordat het bewustzijn dat registreert. De dieren, welke dieren dan ook, zijn kleine onderdelen van onszelf. Alle, elk met zijn eigen karakter, kunnen ze je iets vertellen. Je kunt alle dingen die tot je komen zelf bijsturen. Bijvoorbeeld door een lam in een schaap over te laten gaan kun je daadkracht ontwikkelen.

In de gestalttherapie staan alle voorwerpen waarvan je droomt symbool voor iets. Als je droomt kun je jezelf voelen alsof je in een vorig leven terechtgekomen bent. Maar dat hoeft niet zo te zijn; je kunt ook contact gemaakt hebben met een ander zijn vorige leven. Waar het om gaat is, dat je nu leeft en de lessen leert die je hier op je pad komen.

In de Jungiaanse psychologie komt de schaduw van jezelf aan de orde. Dat is alles wat je jezelf niet toestaat. Je stopt zoveel energie in het niet toestaan, dat je vergeet om te genieten. Droom je van een dier dat in de modder wroet, dan is dat dier aan het genieten. Vergeet jij dan niet te genieten? Of een kind dat boven ligt in bed. Opeens herinner je je dat je vergat om het te voeden. Dat betekent dat je je innerlijke kind, je innerlijke speelsheid, mag voeden.

De rups staat voor transformatie, want de rups gaat over in een cocon en daarna in een vlinder.

Dromen waarin je naar de wc moet maar er geen kan vinden, of de wc is niet toegankelijk, wijzen op het punt dat je je behoefte niet kwijt kunt. Je hebt behoefte om met iemand te delen maar die iemand is er niet of de situatie is niet veilig genoeg. Je talenten, je ideeën, je verhaal zit klem.

Douches en water staan voor schoonmaken, voor een geestelijke schoonmaak. ‘Onderzoekt alle dingen en behoudt het goede’, sprak de apostel Paulus al. Wie zijn woorden niet leeft valt door de mand. Zorg dat je nooit op een voetstuk komt te staan, dan val je er ook niet van af.

Als mensen gedurende de dag veel indrukken op doen, reageren ze dat in de eerste periode van de slaap van zich af. Soms gaat dat gepaard met veel spierspanning. Door er actief wat aan te doen (rust nemen, geen alcohol, zwarte thee of koffie voor het slapen gaan) breng je je lichaam en geest tot rust.

Indiaanse vrouwen hebben een speciale band met de maan. Vrouwen bestaan ook al voor 80% uit water, mannen voor 75%. Deze vrouwen roepen moeder maan soms om hulp. Bij volle maan formuleren ze hun probleem heel precies en ze vragen de maan of die ze er van af helpt. De volgende nacht kijken ze weer naar de maan en zien ze dat de maan kleiner is geworden: de maan neemt het probleem met zich mee. Na 14 dagen is er nieuwe maan: het probleem is opgelost. Dan formuleren ze weer heel precies wat ze zouden willen zien groeien. Ze krijgen 14 dagen de tijd om er aan te werken. De maan wordt steeds groter, het leerproces vordert. En als het dan bij nader inzien niet is gelukt, is er de volgende maand weer een nieuwe kans.

De Kelten hadden een mooi ritueel als ze dode dieren vonden. Ze stonden er bij stil, maakten contact met de geest van het dier en hadden aandacht voor alle leven dat sterft. Dat kunnen we ook doen als wij dode dieren zien: even stilstaan bij de vergankelijkheid van het leven.

Problemen lossen zich over het algemeen vanzelf op, als we er maar wat meer afstand van zouden kunnen nemen. Problemen zijn vaak levenslessen. Een probleem is dus niet zozeer een probleem maar juist een uitdaging.’Wie zijn denken verandert, verandert zijn lot’.

Het kan helpen bij het vinden van de levensles of het oplossen van het probleem jezelf een aantal wezen¬lijke vragen te stellen: ‘Wat denk ik?’, ‘Wat voel ik?’, ‘Wat wil ik?’ en ‘Wat doe ik?’ Barbara schrijft ze op en legt de relatie met de vier elementen, respectievelijk aarde, water, vuur en lucht. Deze vier elementen bij elkaar houden elkaar in evenwicht.

Het juiste antwoord op een droom weet je nooit, dat weet je alleen maar achteraf. Alles wat je doet is een goede keuze, want het zal je verder brengen. Ook als het achteraf niet de juiste keuze blijkt te zijn.


Het einde van de ochtend komt veel te snel. Nog lang niet iedereen heeft antwoord op zijn vragen kunnen krijgen. Met een warm applaus bedanken de aanwezigen Barbara Driessen voor haar boeiende lezing. Als dank biedt de voorzitter haar tot slot nog een ‘droomboeket’ aan.